Η Βόρεια Κορέα όπως τη γνωρίζαμε τελείωσε. Είτε διαλυθεί τις επόμενες εβδομάδες είτε τους επόμενους μήνες, το καθεστώς δεν θα μπορέσει να κρατηθεί μετά τον θάνατο του Κιμ Γιονγκ Ιλ. Το πώς θα αντιδράσει η Αμερική - και κυρίως πώς θα αντιδράσει η Αμερική στον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσει η Κίνα - θα είναι καθοριστικό για το αν η περιοχή θα κινηθεί προς μεγαλύτερη σταθερότητα ή θα εμπλακεί σε αντιπαραθέσεις.
Ο θάνατος του Κιμ δεν θα μπορούσε να συμβεί σε χειρότερη στιγμή για τη Βόρεια Κορέα. Οικονομικά διαλυμένο, πολιτικά απομονωμένο και με τους πολίτες του να λιμοκτονούν, αυτό το σκοτεινό βασίλειο βρισκόταν στο μέσο της προετοιμασίας για τη μεταβίβαση της εξουσίας στον γιο του, τον Κιμ Γιονγκ Ουν που ακόμα δεν έχει δοκιμαστεί πουθενά.
Ο «λαμπρός διάδοχος», όπως τον αποκαλούν τα βορειοκορεατικά μέσα, περιτριγυρίζεται από ασθενείς ηλικιωμένους και αξιωματικούς των ενόπλων δυνάμεων που δυσανασχέτησαν έντονα πέρυσι κατά την προαγωγή του σε στρατηγό με τέσσερα αστέρια, παρ' ότι δεν έχει υπηρετήσει ούτε μία ημέρα στον στρατό. Ενα τέτοιο σύστημα απλώς δεν πρόκειται να αντέξει.
Οι ΗΠΑ προσπαθούν να βρουν τρόπο να ελέγξουν τα πυρηνικά όπλα της Βόρειας Κορέας, σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος. Οποιαδήποτε επαφή με τον νεαρό Κιμ ή κάποιον αντίπαλό του μπορεί να θεωρηθεί απειλή για την Κίνα. Η καλύτερη κίνηση των ΗΠΑ και της Νότιας Κορέας θα είναι να περιμένουν και να δουν τι θα πράξει η Κίνα, στις αρχές της εξωτερικής πολιτικής της οποίας περιλαμβάνεται η διατήρηση της διχασμένης Κορεατικής Χερσονήσου. Από το 2008 και μετά το Πεκίνο έχει έρθει πολύ πιο κοντά στο καθεστώς της Πιονγκγιάνγκ, υπερασπίζοντας δημόσια τον Κιμ Γιονγκ Ιλ και επενδύοντας μεγάλα ποσά στα ορυχεία που βρίσκονται στα σύνορα Κίνας και Βόρειας Κορέας.
Ωστόσο, παρότι η Κίνα στηρίζει τη Βόρεια Κορέα, στην ηγεσία της υπάρχουν έντονες συζητήσεις αν η Πιονγκγιάνγκ αποτελεί στρατηγικό μειονέκτημα. Για τον Σι Ζινπίνγκ, που αναμένεται να εκλεγεί πρόεδρος της Κίνας τον επόμενο χρόνο, η πρώτη μεγάλη απόφαση εξωτερικής πολιτικής θα είναι αν θα απομακρυνθεί από τη Βόρεια Κορέα ή ουσιαστικά θα την αγκαλιάσει ως επαρχία της Κίνας. Ολα δείχνουν ότι θα προτιμηθεί η δεύτερη επιλογή, κυρίως λόγω της συνήθειας της κινεζικής ηγεσία να διατηρηθεί το στάτους κβο, αντί να προωθούνται μεγάλες αλλαγές. Η Κίνα μπορεί πράγματι να αναλάβει την υπόθεση παρέχοντας γενναία πακέτα βοήθειας στον νεαρό Κιμ και εξασφαλίζοντας υποσχέσεις οικονομικών μεταρρυθμίσεων.
Παρ' ότι ορισμένοι παρατηρητές ελπίζουν ότι ο θάνατος του Κιμ Γιονγκ Ιλ θα προκαλέσει κάποιες δημοκρατικές αλλαγές, η Κίνα είναι βέβαιο ότι θα αντιταχθεί σε οποιαδήποτε τέτοια πιθανότητα, ειδικά αν οι προσπάθειες αυτές έχουν την υποστήριξη των ΗΠΑ ή της Νότιας Κορέας. Παρ' όλα αυτά, ακόμα και τα πλέον προσεκτικά οργανωμένα σχέδια της Κίνας μπορεί να διαλυθούν. Η βοήθεια μπορεί να είναι πολύ μικρή και να φθάσει πολύ αργά, ιδιαίτερα μπροστά στα προβλήματα που θα αντιμετωπίσει η νέα ηγεσία.
Ενα ξεκάθαρο κανάλι διαλόγου μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Νότιας Κορέας χρειάζεται σήμερα περισσότερο από ποτέ, καθώς τα σενάρια έπειτα από μια πιθανή κατάρρευση είναι πολλά: διακίνηση πυρηνικών όπλων, μεγάλα κύματα μεταναστών, επιθέσεις πυροβολικού.Καθώς γνωρίζουμε ελάχιστα για τις εσωτερικές διεργασίες σε αυτό το σκοτεινό βασίλειο, οι λανθασμένοι υπολογισμοί από οποιαδήποτε πλευρά ως απάντηση στις εξελίξεις στη Βόρεια Κορέα είναι μια πολύ πραγματική πιθανότητα, δεδομένου ότι στη Χερσόνησο οι στρατοί είναι με το δάχτυλο στη σκανδάλη.
Τίποτα δεν θα είναι εύκολο. Ειδικά τώρα που η Κίνα φοβάται ότι η Ασία έχει αναδειχθεί νέα στρατηγική προτεραιότητα για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Tου Victor Cha*
The New York Times/ Τα Νέα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου